Tim Burggraaf
Partner bij Mercer

Om een visie te vormen over de komst van het APF is het goed om te bedenken waar de wens voor een nieuw pensioenvehikel eigenlijk vandaan komt, vindt Burggraaf. “Nederland is lange tijd goed geweest met pensioenen, ook in internationaal perspectief. Maar we konden onze producten en kennis niet exporteren.” De oplossing voor onder meer dat probleem werd gezien in de invoering van een Algemene Pensioeninstelling (API). De uitwerking bleek echter zo lastig, dat er tussenstappen kwamen: de Premie Pensioen Instellingen, die in de praktijk echter maar weinig grensoverschrijdend opereren, en het multi-OPF, bedoeld om fondsen de mogelijkheid tot schaalvergroting te bieden, maar dat niet van de grond kwam. “Ook met het nieuwe APF zijn we naar mijn idee nog steeds op weg naar een API”, aldus Burggraaf.

Snel regelen

Van de mogelijkheden die een APF biedt, profiteren voorlopig vooral de pensioenverzekeraars. “Voor een OPF kan verdergaande samenwerking interessant zijn, mits fondsen bereid zijn hun bestuurstaken over te dragen. Al denk ik dat hun bestuursproblemen ook op een andere manier op te lossen zijn. Met de Mimic-constructie binnen de huidige wetgeving wordt hetzelfde bereikt en die is bovendien een stuk eenvoudiger in te richten.” Het APF is op dit moment vooral een aantrekkelijke optie voor de verzekerde markt, vindt de adviseur. “Het zijn momenteel ook met name verzekeringsmaatschappijen die een APF starten. De verzekerde markt kent door de huidige rentestand veel dure contracten die voor 1 januari moeten worden verlengd. Door de regeling in een APF onder te brengen, is kostenverhoging niet nodig. Daarom wil staatssecretaris Klijnsma dit vermoedelijk nu snel regelen.”

Level playing field

Burggraaf vind het jammer dat er met het wetsvoorstel dat nu bij de Eerste Kamer ligt vooralsnog geen level playing field ontstaat voor bedrijfstakpensioenfondsen. “Zij vertegenwoordigen tachtig procent van de pensioenmarkt. Zonder hen is invoering van een APF een gemiste kans.” Een amendement dat BPF’en met gescheiden vermogens tot een APF wilde toelaten, haalde Klijnsma op advies van de Raad van State uit het wetsvoorstel. Toch kondigde zij onlangs een nieuw voorstel voor bedrijfstakpensioenfondsen aan. De verplichtstelling zou daarin niet langer deelname aan een bedrijfstakpensioenfonds, maar aan een bedrijfstakpensioenregeling betreffen – en de uitvoerder daarvan kan dan ook een APF zijn. Hoewel de Tweede Kamer de staatssecretaris aanspoort dit voor 2017 te regelen, vreest Burggraaf opnieuw een lang traject. “Die kans bestaat, nu de druk van de ketel is. En een resultaatsverplichting is er niet. Toch geeft dit de burger moed. Klijnsma heeft een deurtje open getrokken dat altijd erg dicht zat. Een olifant eet je in plakjes en dit lijkt het eerste plakje te worden.”