Een APF werkt met onafhankelijke kringen met ieder een afgescheiden vermogen en eigen regels. Als een fonds voldoende volume heeft om een eigen kring te starten, dan is het binnen wettelijke grenzen mogelijk zelf de regels te bepalen en blijft het vermogen volledig beschikbaar voor de eigen deelnemers. Dat kan natuurlijk een ideale situatie zijn. Als dat niet het geval is, dan is het een optie aan te sluiten bij een multi cliënt kring; een collectiviteit van verschillende bedrijven en fondsen. “Dat betekent dat ongeacht de verschillende afspraken die binnen een bedrijf of fonds zijn gemaakt, bijvoorbeeld op het gebied van de hoogte van de premie, de deelnemers binnen die kring samen alle resultaten en risico’s delen. De keuze om je bij een bepaalde kring aan te sluiten, heeft verstrekkende gevolgen, waarschuwt Doornbos. Als werkgever of bestuurder is het van belang dat je al die verschillen en gevolgen meeneemt in je beslissing.”

Multi cliënt

De meeste Algemene Pensioenfondsen bieden uitsluitend CDC en DB regelingen, een enkeling ook DC. Dat maakt de keuze voor organisaties die een DC regeling hebben beperkt bij een APF beperkt, maar daarvoor kun je ook bij een PPI of verzekeraar terecht. “Bestuurders moeten zich goed vergewissen wat het betekent om in een multi cliënt te stappen. Welke nieuwe elementen van solidariteit met andere groepen is men bereid te aanvaarden en welke niet. Is het bijvoorbeeld acceptabel dat een hogere inleg niet leidt tot een hogere uitkering of een lagere korting? Tegenover die financiële concessie staat wel het schaalvoordeel en een professioneel gezamenlijk bestuur.”

Zorgvuldige afweging

Het is onmogelijk om te stellen dat een APF beter of slechter is dan een eigen pensioenfonds of een verzekerde regeling. “De situatie is volledig anders. Ook hier is een zorgvuldige afweging van voor- en nadelen vereist. Voor de werknemers die deelnemen aan een pensioenfonds kan de verandering beperkt zijn bij de overstap naar een APF. Vanwege verwachte lagere kosten wordt de inleg mogelijk lager en/of de uitkering hoger. Een APF en een verzekerde regeling laten zich lastiger vergelijken. Bij een verzekerde regeling staat de hoogte van de uitkering vast. Dat lijkt heel prettig. Echter bij verlenging van hun contract worden werkgevers geconfronteerd met kostenstijgingen van wel vijftig tot honderd procent. En voor de werknemer geldt dat  honderd euro op dit moment over dertig nog maar zesig euro waard is. Bij een APF is de hoogte niet gegarandeerd. Tegenover de mogelijkheid van een inflatiecorrectie staat dan wel de kans op korting van de pensioenen.”

Ideale tussenschakel

De SER heeft de afgelopen periode onderzoek gedaan naar mogelijkheden van een al dan niet geleidelijke overgang naar een nieuw pensioenstelsel met individuele pensioenpotten en collectieve risicodeling. “Het APF is ideaal als tussenschakel van de huidige naar die toekomstige situatie”, vindt Doornbos. “In het verleden opgebouwde pensioenrechten worden immers meegenomen.” Soms wordt binnen de pensioenwereld gesteld dat het APF een uitstekende oplossing biedt maar dan wel voor een bepaalde periode, namelijk tot op het moment dat de overheid die overstap naar een individuele pensioenpot mogelijk maakt. “Dat is inderdaad het geval. Maar het is wel belangrijk om te beseffen dat die tijdelijke periode misschien wel dertig jaar omvat. Het APF is niet iets dat binnen enkele jaren alweer tot het verleden behoort. Het is een uitstekend alternatief voor pensioenfondsen, verzekerde regelingen en in sommige gevallen een PPI, en een prima voorloper van en voorbereiding op de situatie dat er sprake is van individuele pensioenpotten.”